تبلیغات
بحارالانوار - کوثر قرآن
بحارالانوار
پیامبر(ص): اولین کسی که به بهشت داخل می شود فاطمه (س) است.
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1391 :: نویسنده : مصطفی دهقان نژاد
مطالبی در غالب یک مقاله در مورد کوثر قرآن
جهت خواندن ادامه مطلب را انتخاب نمایید:
كوثر قرآن عباس كوثرى
«بسم الله الرحمن الرحیم. انا اعطیناك الكوثر، فصل لربك وانحر. ان شانئك هو الابتر»

معنویت قدسى فاطمه(س) در قرآن كریم، جلوه‏اى تام یافته. جمال معنوى و اوج پاكى و عصمتش، در آیه تطهیر، (1) درخشش انسان كامل را متجلى ساخت، آیه مباهله (2) شاهدى بر شكوهمندى و قدر و جلالتش شد.

و سوره «هل اتى‏» (3) جلوه‏اى از مروت و ایثار فاطمه(س) را همراه با عارفانه‏ترین زمزمه هستى - «على حبه‏» - تجسمى زیبا بخشید.

این جویبارهاى فضیلت‏به هم پیوند خورد و در سوره «كوثر» مجموعه‏اى دل‏انگیز از زیباییها و اصالتها را رقم زد و آن را به عنوان، هدیه‏اى الهى، تقدیم رسول خاتم(ص) كرد، زیرا فاطمه(س) یكى از مظاهر فیض مداوم و جریان پر بركت‏حركت محمدى است كه استمرار آن را با ذریه خویش تضمین كرد.

در این راستا نگاهى به سوره كوثر داریم:

الف: جلوه‏هاى اعجاز در سوره كوثر; آنان كه اهل ذوق و ادب و آشناى با آهنگ كلمات هستند و معانى زیبا و معارف بلند را درك مى‏كنند سوره‏هاى قرآن را آنچنان پرجاذبه و دلربا احساس مى‏كنند كه خضوع و فروتنى خویش را در مقابل این اعجاز بزرگ اعلام داشته و اسلام را به عنوان دین و برنامه زندگى خویش برمى‏گزینند.

همین آهنگ زیبا و دلنشین قرآن در نظم و نسق زیباى كلمات سوره كوثر جلوه غیر قابل تقلید یافته است; بویژه كه پایان هر آیه به راء ماقبل مفتوح در كلمات - الكوثر - و انحر - ابتر - روح هنرمند را به وجد و شوق آورده و او را به دنیاى زیباى تركیب كلمات رهنمون مى‏گردد. یكى از مفسرین در این باره مى‏نویسد: مخارج صوتى حروف، حركات، تركیبات و فواصل این سوره، آهنگ و ایقاعات خاص و وصف ناپذیرى دارد. هر آیه داراى دو ایقاع (4) است كه از حروف هم مخرج و قریب المخرج «ا، ن، ك، ل‏» متصل و منفصل و فواصل راء ماقبل فتحه، تركیب یافته كه از مجموع آنها آهنگ یكنواخت‏بر مى‏آید، آیه اول با حركت كسره و نون مشدد و فتحه‏ها و سكونهاى متعالى آمده كه حركت اعطاء را از مبدء تا نهایت مى‏نمایاند.

صداى حروف و حركات متنوع آیه دو، بیانگر دو امر متوالى است ... اوزان و كلمات خاص این سوره: اعطیناك، الكوثر، انحر، شانئ، الابتر است. معانى عالى و پیشگویى قاطع را كه در آیه كوتاه این سوره آمده و در آهنگ حروف و حركات و كلمات خاص و متقارب و متقابل نمودار شده است، نه آنطور كه هست مى‏توان دریافت و نه وصف نمود و خود سرچشمه كوثر و نشانه كلام برتر و به عجز آوردن بشر است. (5)

اعجاز قرآن در سوره كوثر نه تنها در موزون بودن كلمات و تركیب زیباى آن نهفته است‏بلكه با پیشگویى درست از آینده، جلوه‏اى دیگر از اعجاز را فراراه حق جویان قرار داده است. با استخدام كلمات غنى و برخوردار از معانى بلند آنچنان به سوره كوثر استحكام بخشیده، كه مجال ظهور و مقاومت هر گونه معارضه‏اى را از بین برده است و اگر كسى به این كار دست زد نه تنها بر آن خدشه‏اى وارد نساخته بلكه بر رونق آن نیز افزوده است. نمونه آن را در كار یكى از مزدوران استكبار در كتاب «حسن الایجاز» (6) «حویش‏» مشاهده مى‏نماییم. نویسنده به گمان خود به مقابله با سوره «كوثر» برخاسته و معارضه خویش را این چنین آورده است: «انا اعطیناك الجواهر فصل لربك و جاهر - ولا تعتمد قول ساحر; ما به تو زر و زیور دادیم، پس براى پروردگار خویش نماز بگزار و آن را آشكار كن و به سخن جادوگر اعتماد نكن.»

اولین سؤالى كه براى هر فرد پیش مى‏آید این است كه; این چه نوع مقابله و معارضه‏اى است كه بیشترین الفاظ را از خود سوره كوثر انتخاب كرده است و فقط به جایگزینى بعضى الفاظ بسنده كرده است؟ آیا همانندى یك اثر زیبا این گونه است كه عبارات آن اثر با تغییرات اندك ذكر نشود؟ علاوه اینكه تاكید آورده شده در جمله «انا اعطیناك‏» كه لفظ «انا» و «نا» و آوردن فعل ماضى گواه آن است مى‏بایست‏بیانگر امرى باشد كه از اهمیت فراوانى برخوردار است. هر انسان اندیشمند و متفكر این را به خوبى مى‏فهمد كه نعمتهاى مهمترى مانند عقل، ایمان و حیات با این تاكید و اهتمام سازگارى و تناسب تام دارد و آوردن زر و زیور تنها به خاطر همان روحیه بندگى و پویندگى در مقابل جواهرات است كه از بین همه نعمتها به آن اهتمام ورزیده است. (7) سوره كوثر جداى از كوتاهى عبارات، از مضامین بلند و معارف زیبایى برخوردار است و این معجزه و سند نبوت پیامبر گرامى(ص)براى همیشه‏در تاریخ‏از مردم خواسته است كه اگر مى‏توانند یك سوره هر چند به كوتاهى سوره كوثر، بیاورند.

سوره كوثر با این جمله آغاز مى‏شود «انا اعطیناك الكوثر». سؤالى كه مطرح است این است كه چگونه عطاى خداوندى به صورت جمع، ما، آورده شده است؟ با این كه خداوند متعال یگانه یكتاست و همه نعمتها از او سرچشمه گرفته است‏براى این تعبیر كه نظیر آن در سوره‏هاى دیگر از جمله سوره قدر «ما قرآن را در شب قدر فرو فرستادیم‏»فخر رازى، از علماى اهل سنت، در تفسیر خود مى‏نویسد: سومین نظر در معناى كوثر این است كه منظور از آن فرزندان آن حضرت است، و این به آن جهت است كه; این سوره در رد كسانى نازل شده است كه از آن حضرت به خاطر نداشتن فرزندان عیبجویى‏مى‏كردند.

مشاهده مى‏شود، دو جواب داده شده است: 1 - تعبیر جمع به خاطر عظمت دادن به او است و اینكه مورد، كوثر، ذكر شده است، نشان دهنده اهتمام فوق‏العاده خداوند است.

2 - جهان مبتنى بر نظام علت و معلول و اسباب و مسببات است; چنانكه در حدیثى از امام صادق(ع) مى‏خوانیم: «ابى الله ان یجرى الاشیاء الا بالاسباب‏» اراده‏اى الهى بر این قرار گرفته است كه امور جهان جز به اسباب خود جریان نیابد. (8) و چون علل و اسباب به اذن الهى دست اندر كار این عطیه الهى بوده است، در اشاره به آن جمع آورده شده است. فخر رازى در این زمینه مى‏نویسد: «فلا یمكن حمله على الجمع الا اذا ارید ان هذه العطیه مما سعى فى تحصیلها الملائكة وجبریل و میكائیل والانبیاء المتقدمون...» نمى‏توان این آیه را «انا اعطیناك‏» جمع دانست; مگر اینكه بگوییم این بخشش از امورى است كه در به دست آوردن آن ملائكه و جبرئیل و میكائیل و انبیاء پیشین سعى و تلاش داشته‏اند. (9)

ب: معناى كوثر: مرحوم طبرسى در معناى لغوى «كوثر» مى‏نویسد: «الكوثر، فوعل من الكثرة و هو الشئ الذى من شانه الكثرة و الكوثر، الخیر الكثیر» كوثر صفت مبالغه و وزن فوعل را دارد و بر گرفته از كثرت است و آن عبارت از چیزى است كه; شایستگى و زیادى را داشته باشد و منظور از آن خیر فراوان است. (10)

بیضاوى، از دیگر مفسرین اهل سنت، نیز زیادى فرزندان و پیروان را در شمار معانى كوثر ذكر مى‏كند.

ج: مظاهر و جلوه‏هاى كوثرى: خیر فراوان در این آیه به امور مختلفى از جمله: قرآن، نبوت، چشمه‏اى در بهشت، علماء، زیادى فرزندان، حوضى در بهشت، حكمت و شفاعت تفسیر شده است. (11)

هیچ كدام از این معانى با یكدیگر منافاتى ندارند، زیرا همه بیانگر همان مضمون متعالى كوثر و خیر فراوانند. نكته در خور توجه این است كه این زیادى فرزندان و نسل پیامبر(ص) كه از چشمه‏سار فاطمه(س) جوشیده است، در میان دیگر معانى از درخشش و جلوه بیشترى برخوردار است. برخى از شواهد و قرائنى كه آن را تایید مى‏كند عبارتند از:

الف. شان نزول سوره: مفسرین از شیعه و اهل سنت در شان نزول این سوره این گونه نگاشته‏اند كه; عاص بن‏وائل سهمى جلوى یكى از درهاى مسجد الحرام بنام باب بنى السهم با رسول گرامى اسلام ملاقات كرد و با آن حضرت به گفتگو پرداخت. قریشى‏ها كه شاهد این منظره بودند از او سؤال كردند: با چه شخصى سخن مى‏گفتى؟ او با عبارات بیشرمانه گفت‏با ابتر.

این جواب به آن جهت‏بود كه عبدالله، آخرین فرزند پسر آن بزرگوار، زندگى را بدرود گفته بود. و عرب جاهلى كسانى را كه داراى فرزند پسر نباشد «ابتر» قلمداد مى‏كردند زیرا تنها راه استمرار اهداف فرد را در وجود پسر مى‏دانستند. (12) در نتیجه، این شان نزول متناسب با سرزنش آنان خواهد بود.

در این باره فخر رازى، از علماى اهل سنت، در تفسیر خود مى‏نویسد: «سومین نظر در معناى كوثر این است كه منظور از آن فرزندان آن حضرت است و این به آن جهت است كه; این سوره در رد كسانى نازل شده است كه از آن حضرت به خاطر نداشتن فرزندان عیبجویى مى‏كردند كه در این صورت معناى آن این است كه خداوند ترا فرزندان و نسلى عطا مى‏كند كه در طول تاریخ برقرار خواهند ماند سپس مى‏گوید: ببین كه چقدر انسانها از اهل‏بیت پیامبر(ص) به شهادت رسیده‏اند اما جهان همچنان شاهد رونق فزاینده آنان است آنگاه بنگر كه چه تعداد از بزرگان اندیشمند مانند امام باقر، امام صادق، امام كاظم، امام رضا «علیهم الصلوة و السلام‏» و محمد نفس زكیه در میان آنها جلوه‏گر شده است‏» (13) .

علامه آلوسى بغدادى در تفسیر روح المعانى مى‏نویسد: مى‏توان یكى از معانى كوثر را زیادى فرزندان رسول گرامى اسلام(ص) دانست زیرا كه; عیبجویى دشمنان در ارتباط با فقدان فرزند آن حضرت بوده است. سپس مى‏گوید: این‏چنین است كه فرزندان رسول گرامى اسلام سراسر گیتى را فرا گرفته‏اند. (14)

بیضاوى، از دیگر مفسرین اهل سنت، نیز زیادى فرزندان و پیروان را در شمار معانى كوثر ذكر مى‏كند. (15)

در میان مفسرین شیعه، مرحوم طبرسى در مجمع البیان و علامه طباطبایى در المیزان مخاطبان خود را به این معنا توجه داده‏اند. در تفسیر المیزان در این باره به خوبى استدلال شده است.

ب: دومین شاهد بر اینكه در كوثر معناى فرزندان فراوان منظور شده، ذیل سوره شریفه است كه مى‏فرماید: «ان شانئك هو الابتر.» محققا دشمن تو بى‏دنباله است; زیرا كه ظاهر كلمه ابتر، عبارت از قطع نسل و بى‏فرزندى است چنانكه شان نزول سوره آن را تایید مى‏كند و یا دلیلى بر انحصار به یكى از موارد آن مثل جدا شدن از خیرات ... است.

و یا از قوم خود نخواهد دانست و بیانگر هرگونه انقطاع و جدا شدن مى‏باشد در هر صورت بدون دنباله بودن از نظر فرزند، در معناى ابتر ملاحظه شده است كه خود دلیلى بر این است كه در كوثر معنایى مقابل آن ارائه شده است; یكى وجود فرزندان بسیار است كه به پیامبر(ص) اعلام مى‏دارد كه: اى پیامبر ما به تو خیر فراوان از جمله فرزندان بسیار دادیم و دشمن تو براى همیشه تاریخ از تمامى نیكیها و از نسل و فرزندان منقطع و جدا خواهد بود و از آنجا كه بستر كوثر و جریان پرفیض و مداوم، در وجود مقدس حضرت صدیقه طاهره فاطمه(س) قرار دارد، به عظمت این سرچشمه خیرات و وجود با بركت‏بیشتر مى‏توان پى برد. وجود مقدسى كه نعمت‏بزرگ الهى و استمرار فرزندان رسول گرامى اسلام(ص) به وسیله او تحقق یافت، تا شخصیت زن را در ابعاد معنوى و اجتماعى جلوه بیشترى بخشیده تا هیچ فردى به خود اجازه ندهد كه فرزندش را تنها به خاطر جنسیت مورد تحقیر قرار دهد زیرا كه الگوى زن مسلمان فاطمه(س) است. همان بزرگوارى كه حلقه پیوند شكوهمند رسالت و امامت گشت و زیباترین جلوه‏هاى انسانى معنوى را در خویش متجلى ساخت.

مكتب فاطمه(س) مجموعه‏اى از فضایل انسانى و منظومه‏اى از گلواژه‏هاى نیك زیستن است كه در هسته مركزى آن پیامبر قرار گرفته است و فرزندان معصومش، اقمار این منظومه‏اند. جهان امروز به همان مقدار نیازمند به آرمانهاى فاطمى است، كه جامعه دیروزجاهلى.

سوره كوثر خود گواه این مطلب است كه تبار و ذریه پیامبر گرامى(ص) از دختر گرانمایه‏اش فاطمه(س) استمرار مى‏یابد; چنانكه مرحوم علامه طباطبائى (16) به آن توجه داده است. البته این معنا را در آیات دیگر به صورت آشكارترى مى‏توان دید. همچنین به دو نمونه آن در مناظره امام موسى بن‏جعفر(ع) با هارون الرشید تصریح شده است زمانى هارون الرشید از امام موسى بن‏جعفر(ع)، پرسید: چگونه شما مى‏گویید ما از فرزندان پیامبریم، با اینكه به جاى ماندن نسل از پسر است نه دختر و شما فرزندان دختر او هستید؟ حضرت در جواب او، آیه‏اى از سوره انعام را خواند: «و من ذریته داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسى و هرون وكذلك نجزى المحسنین و زكریا و یحیى و عیسى و الیاس كل من الصالحین‏» و هدایت نمودیم - از فرزندان او، نوح یا ابراهیم، داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسى و هارون و اینگونه نیكوكاران را جزا مى‏دهیم و زكریا و یحیى و عیسى و الیاس را كه همه از شایستگان بودند. (17) آنگاه حضرت از هارون‏الرشید پرسید: پدر عیسى كیست، كه به وسیله آن از فرزندان نوح «یا ابراهیم‏» بشمار آمده است؟ هارون گفت: عیسى پدرى نداشت. امام بى‏درنگ فرمود: همانگونه كه خداوند عیسى را بوسیله مریم از فرزندان انبیاء محسوب داشته است، ما نیز به پیامبر اسلام از طریق مادرمان فاطمه(س) انتساب پیدا كرده‏ایم و از فرزندان آن حضرت هستیم. آنگاه حضرت آیه شریفه مباهله را تلاوت كرد: «فقل تعالوا ندع ابنائنا و ابنائكم ...» و فرمود: هیچ كس ادعا نكرده است كه: در موقع مباهله و نفرین بر مسیحیان پیامبر غیر از على بن ابیطالب و فاطمه و حسن و حسین،: در زیر كساء (عبا) داخل كرده باشد. به این ترتیب مشخص مى‏شود منظور از ابنائنا، پسران ما، حسن و حسین‏اند كه خداوند آنها را پسران رسول خود خوانده است. (18)

بهره‏اى كه از این سوره نورانى باید براى امروزمان برداریم این است كه: راه نجات جامعه انسانى در بازگشت‏به چشمه‏سار جوشان و استفاده از بركات فراوان آن است، كه در مجموعه‏اى از الگوهاى متعالى تجلى یافته است.

اگر فاطمه(س) براى زن معاصر امروزین بهترین الگو است‏بدان جهت است كه مكتب فاطمه(س) مجموعه‏اى از فضایل انسانى و منظومه‏اى از گلواژه‏هاى نیك زیستن است كه در هسته مركزى آن پیامبر قرار گرفته است و فرزندان معصومش، اقمار این منظومه‏اند. جهان امروز به همان مقدار نیازمند به آرمانهاى فاطمى است، كه جامعه دیروز جاهلى. زیرا كه اصول حاكم بر نظام جاهلى قدیم، در شكلهاى جدیدتر ارائه شده است و جاهلیت جدیدى را در قالب نظام‏هاى غربى و الحادى ترسیم كرده است. نظام خانواده استحكام و اصالت‏خویش را از دست داده و زن به صورت یك شى‏ء و بازیچه بازارهاى تبلیغاتى درآمده و آزادى زن در برهنگى و جلوه‏گرى او تجسم یافته است.

اینجاست كه زن امروز نیازمند اسوه‏هایى است كه با تكیه بر ارزشهاى راستین الهى او را به كوثر آگاهى و ایمان و آزادى راستین رهنمون شود.

نى تو اعطیناك كوثر خوانده‏اى پس چرا خشكى و تشنه مانده‏اى یا مگر فرعونى و كوثر چو نیل بر تو خون گشته است و ناخوش اى علیل توبه كن بیزار شو از هر عدو كو ندارد آب كوثر در گلو هر كه را دیدى ز كوثر سرخ رو او محمد(ص) خوست‏با او گیر خو هر كه را دیدى ز كوثر خشك لب دشمنش میدار همچون مرگ و تب

«فصل لربك وانحر; پس براى پروردگارت نماز گزار و نحر كن.» سپاسگزارى و كرنش به آستان الهى از وظایف مهمى است كه عقل هر انسان برایش مقرر مى‏دارد. سرشت انسانها مبتنى بر قدردانى از فردى است كه به او نیكى كرده است و از آنجا كه تمامى نعمتها از جانب خداوند به انسان ارزانى شده است، سپاسگزارى از او جلوه دیگرى به خود مى‏گیرد كه در این سوره مباركه در نماز و «نحر» تجسم یافته است.

هر معنایى كه در «نحر» منظور باشد چه قربانى كردن شتر و چه بالا بردن دو دست تا روبروى گلوگاه و یا جلو آوردن روى سینه - به هنگام تكبیرهاى نماز، همه نشانه سپاسگزارى از نعمتهاى خداوند است و نماز و نحر در صورتى مى‏تواند اعلام سپاس باشد كه فقط براى خدا و در جهت پروردگار جهان باشد.

«ان شانئك هو الابتر.» به یقین دشمن تو بى‏دنبال و بى‏خیر است. یكى از جلوه‏هاى اعجاز قرآن، خبرهاى غیبى و پیشگوییهاى قاطع و انطباق آن با واقعیتها است و به روشنى موارد زیادى را در آیات قرآنى مى‏توان یافت. از جمله; داستان پیشگویى پیروزى رو میان بر ایرانیان، پس از آنكه آنها مغلوب ایرانیان گشتند و آن را نه سال قبل پیش‏بینى كرد و به همانگونه نیز تحقق یافت‏خداوند متعال در قرآن كریم فرمود: «غلبت الروم فى ادنى الارض وهم من بعد غلبهم سیغلبون فى بضع سنین‏» رومیان مغلوب شدند در جنگى كه به نزدیكتر زمین واقع شد و آنها پس از مغلوب شدن به زودى بر فارسها با ر دیگر غلبه خواهند كرد. (19) و در آیه‏اى دیگر پیروزى مسلمین در جنگ بدر را پیش‏بینى كرد و فرمود: «سیهزم الجمع و یولون الدبر» به زودى آن جماعت «در بدر» شكست‏خورده و به جنگ پشت كنند. (20)

جهت تحقیق بیشتر مى‏توان به تفسیر البیان اثر آیة‏الله خوئى (21) و المیزان نوشته علامه طباطبائى (22) مراجعه كرد.

سومین پیش‏بینى مربوط به آیه شریفه «ان شانئك هو الابتر» است. دشمن كه از سر غرور و نخوت به زیادى تعداد و فرزندان خویش مى‏بالید و مسلمین را ناچیز مى‏انگاشت و به خصوص بعد از فوت فرزند رسول گرامى اسلام، كار را تمام شده تلقى كرد و گمان برد پیام و رسالت پیامبر در میان انبوه حوادث تاریخ به فراموشى سپرده خواهد شد. در این هنگام قرآن كریم پیشگویى كرد كه دین تو جهانگیر خواهد شد و كار دشمنان به نافرجامى و تباهى خواهد كشید و امروزه كه پس از چهارده قرن حضور سرافراز اسلام را در جهان مشاهده مى‏كنیم درخشش اعجاز این سوره را هر چه بیشتر حس كرده و آن را به عنوان نشانه صدق دیگرى بر رسالت نبى گرامى اسلام اعلام مى‏داریم.

مصطفى را وعده كرد الطاف حق گر بمیرى تو نمیرد این سبق من كتاب و معجزت را رافعم بیش و كم كن را ز قرآن مانعم من مناره پر كنم آفاق را كور گردانم دو چشم عاق را چاكرانت‏شهرها گیرند و جاه دین تو گیرد ز ماهى تا به ماه تا قیامت‏باقیش داریم ما تو مترس از نسخ دین اى مصطفا (23)

در پرتو همین اعجاز فرزندان فاطمه(س) همچنان رونقى فزاینده یافته، سرچشمه‏اى پربركت‏شده‏اند كه هر روز بیش از گذشته در جهان مى‏درخشند و شاخسارهاى معنویت و پاكى را فرا راه حق‏جویان قرار مى‏دهند، تا آن زمان كه چهره پر فروغ حسن یار و جلوه زیباى عدل الهى حضرت بقیة الله «عجل الله تعالى فرجه الشریف‏» رخ كند و با ظهور خود كوثر فاطمى را تفسیرى تام و تمام بخشد - به امید آن روز. والسلام.


--------------------------------------------------------------------------------

پى‏نوشتها:
1- سوره احزاب، آیه‏33.

2- آل عمران، آیه 61.

3- سوره دهر، آیه‏76.

4- ایقاع: توافق صداها - هم آهنگى نقل از كتاب «فرهنگ نوین‏» در ماده وقع.

5- پرتوى از قرآن; آیة‏الله طالقانى، بخش 2، جلد آخر، ص‏281.

6- این كتاب از چاپخانه انگلیسى، آمریكائى بولاق مصر در سال 1912 منتشر شد و مرحوم آیة‏الله خوئى در رد آن كتاب «نفحات الاعجاز» را نگاشته است. نقل از تفسیر «البیان‏» ج‏1، ص‏108، طبع پنجم.

7- براى توضیح بیشتر مراجعه شود به «البیان‏»: آیة‏الله خوئى، ج‏1، ص‏113، طبع پنجم.

8- بحارالانوار، ج‏2، كتاب العلم، ص‏90.

9- تفسیر فخر رازى، سوره كوثر، ج‏32، ص‏124.

10- مجمع البیان، سوره كوثر، ج‏5، ص‏548، كتابخانه آیة‏الله نجفى.

11- مراجعه شود به مجمع البیان، ج‏5، ص‏549 و تفسیر فخر رازى، ج‏32، ص‏124.

12- مجمع البیان، ج‏5، ص‏549 و المیزان، ج‏20، ص‏372 و درالمنثور، ج‏8، ص‏652، دارالفكر.

13- تفسیر فخر رازى، ج‏32، ص‏124.

14- روح المعانى، ج‏30، ص‏245.

15- تفسیر بیضاوى، ج‏2، ص‏626.

16- المیزان، سوره كوثر، ج‏20، ص‏371.

17- سوره انعام، آیه 84.

18- بحارالانوار، ج‏48، ص‏128.

19- سوره روم، آیه‏3.

20- سوره قمر، آیه 45.

21- البیان، ج‏1، ص‏81، طبع پنجم.

22- المیزان، ج‏1، ص‏63.

23- مثنوى مولوى، دفتر سوم، ص‏442، شماره‏1196.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ

سلام این وبلاگ ک الان مشاهده میکنید سعی داره شما رو هر چه بیشتر با کتاب خواندنی و اموزنده بحارالانوار اشنا کنه.
ازتون ممنون میشم نظرتونو راجبه این وبلاگ برام بنویسین...
ممنون از همه...
nice to meet you all
مدیر وبلاگ : مصطفی دهقان نژاد
نظرسنجی
در مورد این وبلاگ چه نظری دارید؟








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
بحارالانوار